Oprichting
De Oranjevereniging Katwijk aan den Rijn is opgericht op 15 oktober 1913. Uit de notulen van die tijd kunnen we opmaken dat er in Katwijk aan den Rijn, in navolging op Katwijk aan Zee, een behoefte bestond voor een eigen Oranjevereniging. De verschillen tussen de twee Katwijken waren in die tijd nog groot en ieder deel van het dorp wilde over een eigen Oranjevereniging beschikken. Op initiatief van de heren H. de Boer, J. Minnee Chrzn en J. van Maanen werden de eerste stappen gezet tot de vorming van een vereniging. Er werd een comité ter voorbereiding gevormd en onder voorzitterschap van de heer J. Hueting werden op 15 oktober 1913 de oprichtingsstatuten getekend.
De start van de vereniging verliep niet zo voorspoedig. Ondanks het feit dat Nederland zich in de eerste wereldoorlog neutraal opgestelde, werd besloten om op verzoek van de toenmalig Koningin Wilhelmina geen feestelijkheden te organiseren in de periode van 1914 tot 1918. In 1919 werden de verenigingsactiviteiten weer opgepakt met het organiseren van kinderfestiviteiten. In 1925 vierde de vereniging haar eerste jubileum, dat samenviel met 25 jaar Koningin Wilhelmina als vorstin. Een uitgebreid programma met twee dagen feest. In de loop der jaren heeft de Oranjevereniging Katwijk aan den Rijn zich ontwikkeld als een zeer actieve vereniging die door soms de spaarzame middelen en veel creativiteit hun festiviteiten vorm wisten te geven. Voor het jaar 1939 waren er opnieuw plannen voor een feestprogramma, echter de situatie in de naburige landen was al zeer kritiek, waarna op 10 mei 1940 ook Nederland betrokken werd in de tweede wereldoorlog. Op 30 oktober 1940 werd besloten alle verenigingsactiviteiten te staken en het restbedrag in kas, van fl. 512,=, ter beschikking te stellen aan de gemeente voor het oprichten van een herdenkingsteken ter nagedachtenis van de gevallen.
Doorstart na 1945
De eerste ledenvergadering werd weer gehouden op 2 juni 1945 en voorgezeten door de heer A. Wassenaar. Er werd een nieuw bestuur gekozen en hard gewerkt aan het organiseren van een bevrijdingsfeest. Onder voorzitterschap van de heer J. Bergman vierde de vereniging in 1953 haar 40-jarig jubileum. In de loop der jaren ging het steeds beter met de Oranjevereniging Katwijk aan den Rijn. Nadat Koningin Wilhelmina de troon in 1948 had overgedragen aan Koningin Juliana vierde Katwijk aan den Rijn twee keer per jaar feest. De vereniging besloot het traditionele feest in augustus te behouden en daarnaast invulling te geven aan de nieuwe datum voor koninginnedag, 30 april.
De Oranjevereniging en Katwijk aan den Rijn werden een twee-eenheid. De inwoners van het dorp steunde steeds meer en meer de activiteiten en de vereniging groeide. In 1973 werd het 60- jarig en in 1988 het 75- jarig bestaan gevierd. Hoogtepunten in het bestaan van de Oranjevereniging Katwijk aan den Rijn zijn de deelname aan de manifestatie ter ere van koninginnedag in de tuin van het paleis Soestdijk in 1976, de organisatie van de viering van 50 jaar bevrijding in 1995, het bezoek van de koninklijke familie aan Katwijk in 2000.
Zoals eerder aangegeven verkeert Katwijk in de merkwaardige positie twee Oranjeverenigingen binnen de gemeente actief te hebben. De Oranjevereniging Katwijk aan Zee houdt zich bezig met de organisatie van de Koninginnedag in Katwijk aan Zee en de Oranjevereniging Katwijk aan den Rijn organiseert en coördineert de activiteiten in het Rijndorp.
Maar in de loop der jaren is het in Katwijk aan den Rijn niet bij een feestje op Koninginnedag gebleven. Binnen de van oorsprong agrarisch gerichte gemeenschap kwam het met het oog op de (behouden)teelt wel goed uit om naast de Koninginnedag, in de maand augustus een feest te organiseren. In de loop der jaren is dit initiatief uitgegroeid tot een festijn met een regionale functie. Onder de naam “Het Najaarsfeest van Katwijk” worden er jaarlijks in laatste week van augustus zo'n 120 activiteiten georganiseerd van verschillende soort en rangorde.
De Oranjevereniging Katwijk aan den Rijn bekostigt “Het Najaarsfeest van Katwijk” geheel zonder overheidssubsidie. De inkomsten komen van de meer dan 2200 leden en de financiële steun van een sponsorclub waarin zo'n 100 bedrijven zijn vertegenwoordigd. Het gemiddeld aantal bezoekers van “Het Najaarsfeest van Katwijk” wordt door de politie geschat op ongeveer 80- á 100.000.
Verenigingsstructuur
Het bestuur van de vereniging wordt jaarlijks gekozen in de algemene ledenvergadering en bestaat uit 13 bestuursleden, waaronder een voorzitter, penningmeester en secretaris. Voor de uitvoering van de activiteiten worden de bestuursleden bijgestaan door zo'n 150 tot 200 vrijwilligers, die allen naar specialisme een bijdrage leveren. Het financieel beheer van de vereniging is ondergebracht in een stichting waarin een aantal bestuursleden van de vereniging zijn afgevaardigd en als zodanig een meerderheid vormen. Ook participeren een aantal bestuursleden in de stichting Bevordering Centrale festiviteiten Katwijk (BCK), een stichting die een samenwerkingsverband is tussen de twee Oranjeverenigingen van Katwijk en zich hoofdzakelijk richt op het organiseren van activiteiten ter promotie van de gemeente Katwijk en haar bedrijfsleven. In dit kader heeft het BCK van het gemeentebestuur van Katwijk onder andere de opdracht gekregen voor de organisatie van de viering van 50 jaar bevrijding, de Nationale Visserijdagen, het Millenniumfeest Katwijk 2000plus en de ontvangst van de Koninklijke familie op 29 april 2000. Naast het BCK is door de Oranjevereniging Katwijk aan den Rijn geanticipeerd op de ontwikkelingen m.b.t. de gemeentelijke herinrichting en is er een samenwerkingsverband opgericht tussen de Oranjeverenigingen Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg.
Onder de naam stichting Oranjeverenigingen KRV is inmiddels invulling gegeven aan een programma voor de drie gemeenten ter ere van het huwelijk van de Prins van Oranje met prinses Maxima.
Projectteam
De Oranjevereniging Katwijk aan den Rijn is op 15 oktober 1913 opgericht. Het vaandel van de vereniging dateert nog uit die tijd. In 2003 bestond de vereniging dus 90 jaar. Het bovenstaande is niet van de ene op de andere dag gekomen. Zo kende ook de Oranjevereniging Katwijk aan den Rijn door de jaren heen haar ups en downs. Thans heeft de vereniging een belangrijke plaats binnen de Katwijkse samenleving verworven. In een tijd van verdergaande individualisme tracht de vereniging de saamhorigheid binnen de samenleving te versterken en daar waar nodig opnieuw aan te wakkeren. Het organiseren voor maar vooral ook door de inwoners c.q. verenigingen van Katwijk in het algemeen en Katwijk aan den Rijn in het bijzonder vormt de basis om aan genoemde saamhorigheid inhoud te kunnen geven. De Oranjevereniging Katwijk aan den Rijn is een moderne vereniging met een rijke geschiedenis. De vereniging pretendeert op een eigentijdse wijze invulling te geven aan haar doelstelling en is daarbij van mening zich te onderscheiden van de meeste Oranjeverenigingen in het land. De monarchie mede te beschouwen als een bindmiddel in onze samenleving, brengt de vereniging mensen en partijen bijeen en bevorderd hiermee de saamhorigheid binnen de Katwijkse samenleving.
